Pomoc de minimis: limit 300 000 EUR w 3 lata i zaświadczenia

Pomoc de minimis to niewielka pomoc publiczna, którą państwo może udzielić przedsiębiorcy bez zgłaszania jej Komisji Europejskiej, o ile nie przekroczy limitu. Według rozporządzenia Komisji (UE) 2023/2831 łączna pomoc przyznana jednemu przedsiębiorstwu przez jedno państwo nie może przekroczyć 300 000 EUR w okresie trzech lat (art. 3 ust. 2). Okres liczy się ruchomo, a przy ubieganiu się o dotację składasz zaświadczenia o dotychczasowej pomocy albo oświadczenie.

Jakie przepisy obowiązują?

Podstawy są dwie. Unijna to rozporządzenie 2023/2831, które weszło w życie 1 stycznia 2024 r. i stosuje się do 31 grudnia 2030 r. (art. 8). Krajowa to ustawa z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, której tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. 2026 poz. 500.

Nabory dotacji podają w regulaminie, czy wsparcie jest udzielane jako pomoc de minimis. Jeśli tak, instytucja musi sprawdzić, że nowa pomoc nie przekroczy limitu (art. 6 ust. 4 rozporządzenia).

Jak liczy się okres trzech lat?

Okres jest ruchomy: przy każdej nowej pomocy bierzesz pod uwagę całą pomoc de minimis przyznaną w ciągu minionych trzech lat. Nie ma już liczenia „rok bieżący i dwa poprzednie lata podatkowe”, które stosowano dawniej. Pomoc uznaje się za przyznaną w chwili, gdy przedsiębiorstwo uzyskuje prawo do jej otrzymania (art. 3 ust. 3), a nie w dniu wypłaty. Zwykle jest to dzień podpisania umowy albo wydania decyzji, i od niego liczysz trzy lata wstecz.

Przykład: w marcu 2024 r. firma dostała pomoc de minimis o wartości 120 000 EUR, a w grudniu 2025 r. kolejną, 100 000 EUR. W listopadzie 2026 r. podpisuje umowę na kolejne 90 000 EUR. W ciągu trzech lat wstecz ma już 220 000 EUR, a razem z nową pomocą byłoby 310 000 EUR, czyli więcej niż limit. Instytucja nie może przyznać takiej pomocy jako de minimis: według art. 3 ust. 7 rozporządzenia nowa pomoc, która przekroczyłaby pułap, w całości nie korzysta z jego przepisów. Za jakiś czas starsza pomoc „wypadnie” z okresu i miejsce w limicie się zwolni.

Co to znaczy „jedno przedsiębiorstwo”?

Limit dotyczy przedsiębiorstwa, a nie jednej spółki. Według art. 2 ust. 2 rozporządzenia firmy powiązane są traktowane jako jedno przedsiębiorstwo, np. gdy jedna ma większość praw głosu w drugiej, może powoływać lub odwoływać większość członków jej organów albo ma nad nią dominujący wpływ wynikający z umowy lub statutu. Pomoc udzieloną takim firmom sumujesz.

Dlatego właściciel kilku spółek sprawdza limit dla całej grupy, a nie dla jednej firmy. Podobny mechanizm powiązań opisujemy we wpisie Status MŚP.

Co dokładnie składasz przy wniosku?

Art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej nakłada na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia razem z wnioskiem jednego z trzech dokumentów dotyczących okresu 3 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku:

• wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, które otrzymałeś;
• oświadczenia o wielkości tej pomocy;
• oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy.

Do tego dochodzą informacje niezbędne do udzielenia pomocy, w tym o innej pomocy publicznej na te same koszty (art. 37 ust. 1 pkt 2). Wzory dokumentów podaje nabór.

Zaświadczenie wydaje podmiot, który udzielił pomocy: art. 5 ust. 3 ustawy mówi, że podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi zaświadczenie stwierdzające, że pomoc jest pomocą de minimis. Wydaje się je z urzędu (art. 5 ust. 3c). Jeśli wartość faktycznie udzielonej pomocy jest inna niż w zaświadczeniu, instytucja wydaje nowe w terminie 14 dni od stwierdzenia różnicy (ust. 3a). Zachowaj wszystkie zaświadczenia, bo przydadzą się przy kolejnych wnioskach.

Fałszywe oświadczenie grozi odpowiedzialnością karną, więc zbieraj dane z dokumentów, a nie z pamięci.

Rejestr pomocy i sprawdzenie w SUDOP

Rozporządzenie 2023/2831 wprowadza centralny rejestr: od 1 stycznia 2026 r. informacje o pomocy de minimis są w nim rejestrowane, w ciągu 20 dni roboczych od przyznania pomocy (art. 6 ust. 1 i 2). Przed udzieleniem pomocy państwo ma sprawdzić, że nie zostanie przekroczony pułap.

Pomoc, którą Twoja firma dostała, możesz sprawdzić w aplikacji SUDOP prowadzonej przez UOKiK (sudop.uokik.gov.pl). W naborach nadal składa się dokumenty z art. 37 ustawy, a SUDOP pomaga je zweryfikować.

Jakie są wyłączenia i pułapy dla różnych sektorów?

Rozporządzenie nie obejmuje m.in. pomocy dla przedsiębiorstw prowadzących produkcję podstawową produktów rolnych (art. 1 ust. 1 lit. c). Dla rolnictwa i rybołówstwa obowiązują osobne przepisy i osobne formularze. Pomoc z tego rozporządzenia można łączyć z pomocą de minimis w rolnictwie (rozporządzenie 1408/2013) i rybołówstwie (rozporządzenie 717/2014) tylko do tego samego pułapu 300 000 EUR (art. 5 ust. 2). Usługi w ogólnym interesie gospodarczym mają osobne rozporządzenie 2023/2832 (art. 5 ust. 1). Pomocy de minimis nie można też łączyć z inną pomocą państwa na te same koszty kwalifikowalne, jeśli skutkiem byłoby przekroczenie dozwolonej intensywności lub kwoty pomocy (art. 5 ust. 3).

Jakie formy pomocy to de minimis?

Pomocą jest każde wsparcie o wartości gospodarczej: dotacja, pożyczka na preferencyjnych warunkach, gwarancja, ulga. Do limitu liczy się wartość pomocy jako ekwiwalent dotacji brutto, a nie nominalna kwota pożyczki czy gwarancji. Dlatego szczegóły wartości podaje zaświadczenie, w tym kwotę w euro. Różnice między dotacją, pożyczką i gwarancją opisujemy we wpisie Dotacja, pożyczka, gwarancja.

Przed wnioskiem sprawdź też, czy nabór w ogóle wymaga de minimis. Wskazówka, gdzie to jest w dokumentach, jest we wpisie Regulamin naboru.

Najczęstsze pytania

Czy limit 300 000 EUR liczy się na rok?

Nie. To limit na dowolny okres trzech lat, liczony ruchomo wstecz od dnia udzielenia pomocy. Rok kalendarzowy ani rok podatkowy nie mają znaczenia.

Czy dwie moje spółki mają osobne limity?

Tylko jeśli nie są powiązane. Firmy powiązane w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2023/2831 tworzą jedno przedsiębiorstwo, więc pomoc sumuje się dla całej grupy.

Gdzie dostanę zaświadczenie o pomocy de minimis?

Od instytucji, która udzieliła pomocy (art. 5 ust. 3 ustawy). Wydaje je z urzędu. Gdy go nie masz, sprawdź pomoc w SUDOP i zwróć się do instytucji, która jej udzieliła; do wniosku możesz też złożyć oświadczenie o wielkości pomocy.

Czy brak pomocy de minimis trzeba potwierdzać?

Tak. Jeśli nie korzystałeś z pomocy, składasz oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy w okresie 3 lat (art. 37 ust. 1 pkt 1).