Przetargi budowlane dla małej firmy: jak szukać zleceń

Mała firma budowlana znajdzie zlecenia przede wszystkim w postępowaniach gmin, szkół i powiatów prowadzonych w trybie podstawowym. Szukasz ich w Biuletynie Zamówień Publicznych (BZP) po dziale CPV 45, województwie i miejscowości. Przed wyceną sprawdzasz warunek doświadczenia, wadium, sposób rozliczenia i to, czy zamawiający podzielił zamówienie na części.

Jakie roboty ogłaszają gminy, szkoły i powiaty

Lokalni zamawiający kupują roboty, które mieszczą się w możliwościach kilkuosobowej firmy. To remonty i modernizacje budynków (szkoły, przedszkola, świetlice, urzędy), termomodernizacje, przebudowy dróg gminnych i chodników, sieci wodociągowe i kanalizacyjne, instalacje elektryczne, boiska i place zabaw.

Od 1 stycznia 2026 r. Prawo zamówień publicznych stosuje się do zamówień o wartości od 170 000 zł netto. Poniżej progów unijnych zamawiający korzysta przede wszystkim z trybu podstawowego (art. 275 Pzp), a ogłoszenie trafia do BZP. Mniejsze roboty, poniżej 170 000 zł, zamawiający zleca według własnych regulaminów, np. przez zapytania ofertowe na swojej stronie albo platformie zakupowej. Roboty z projektów unijnych bywają też w Bazie Konkurencyjności.

Jak szukać: dział CPV 45, województwo, miejscowość i słowa z opisu

Wszystkie roboty budowlane mają kody z działu 45 (45000000-7 „Roboty budowlane”). Przydatne kody szczegółowe:

• 45453000-7 „Roboty remontowe i renowacyjne”;
• 45233140-2 „Roboty drogowe”;
• 45310000-3 „Roboty instalacyjne elektryczne”;
• 45330000-9 „Roboty instalacyjne wodno-kanalizacyjne i sanitarne”;
• 45421000-4 „Roboty w zakresie stolarki budowlanej”;
• 45443000-4 „Roboty elewacyjne”.

Zamawiający sam wybiera kod główny i nie zawsze wybiera najtrafniejszy. Remont dachu szkoły może mieć kod ogólny 45000000-7, a termomodernizacja kod robót elewacyjnych. Dlatego do kodów dodaj słowa z opisu: „remont”, „termomodernizacja”, „przebudowa drogi”, „kanalizacja”. Jak dobrać kody i ich poziom szczegółowości, wyjaśniamy we wpisie o kodach CPV.

Mała firma pracuje zwykle w promieniu dojazdu, więc zawęź wyniki terytorialnie. W Radarze Przetargów na liście ogłoszeń ustawisz „Kategorię CPV”, „Województwo” i „Miejscowość zamawiającego”. Taki zestaw zapiszesz jako zapisane wyszukiwanie, a nowe ogłoszenia przyjdą e-mailem. W pakiecie Start masz 3 zapisane wyszukiwania, w Plus i Pro bez limitu (porównanie pakietów). Wiersz listy pokazuje też kwotę wadium, jeśli zamawiający ją podał.

Warunek doświadczenia: jak go czytać

Zamawiający może postawić warunek zdolności technicznej lub zawodowej (art. 112 ust. 2 pkt 4 Pzp). Przy robotach to zwykle doświadczenie firmy i uprawnienia osób, np. kierownika budowy (art. 116). Doświadczenie potwierdzasz wykazem robót wykonanych w ciągu ostatnich 5 lat, z dowodami należytego wykonania, np. referencjami. Tak stanowi § 9 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Zamawiający może dopuścić dłuższy okres (§ 9 ust. 4).

Czytaj warunek słowo po słowie. Liczy się rodzaj roboty, jej wartość, liczba robót i okres. Przykład: SWZ wymaga jednej roboty polegającej na remoncie budynku użyteczności publicznej o wartości co najmniej 300 000 zł brutto. Remont domu jednorodzinnego za 400 000 zł nie spełnia tego warunku, a remont szkoły za 280 000 zł też nie.

Warunki muszą być proporcjonalne do przedmiotu zamówienia (art. 112 ust. 1). Jeśli warunek wydaje się zawyżony, zadaj pytanie do SWZ przed terminem na pytania. Zasady i terminy opisuje wpis o pytaniach do SWZ, a cały mechanizm warunków poradnik o warunkach udziału w postępowaniu.

Wadium i zabezpieczenie przy robotach

W trybie podstawowym wadium wynosi najwyżej 1,5% wartości zamówienia (art. 281 ust. 4 Pzp), a od progów unijnych najwyżej 3% (art. 97 ust. 2). Przykład: zamawiający szacuje remont na 800 000 zł netto, więc w trybie podstawowym może żądać wadium do 12 000 zł. Wadium wniesiesz w pieniądzu albo w formie gwarancji bankowej, ubezpieczeniowej lub poręczenia (art. 97 ust. 7). Szczegóły są we wpisie o wadium w przetargu.

Po wyborze oferty zamawiający może żądać zabezpieczenia należytego wykonania umowy. Wynosi ono najwyżej 5% ceny z oferty, a w uzasadnionych przypadkach do 10% (art. 452 ust. 2 i 3). Przy robotach trwających dłużej niż rok zabezpieczenie może, za zgodą zamawiającego, powstawać z potrąceń z faktur. W dniu zawarcia umowy wnosisz wtedy co najmniej 30% jego kwoty (art. 452 ust. 4 i 5). Koszt gwarancji i zamrożoną gotówkę wliczasz w cenę.

Przedmiar, kosztorys ofertowy a ryczałt

Zamawiający opisuje roboty dokumentacją projektową i specyfikacją techniczną wykonania i odbioru robót (art. 103 ust. 1 Pzp). Przy formule „zaprojektuj i wybuduj” opisuje je programem funkcjonalno-użytkowym (art. 103 ust. 2). W dokumentach często jest też przedmiar robót, czyli zestawienie ilości.

Sposób rozliczenia decyduje o ryzyku:

• Wynagrodzenie ryczałtowe (art. 632 Kodeksu cywilnego): nie możesz żądać podwyższenia, nawet jeśli rozmiaru prac nie dało się przewidzieć. Liczy się cały zakres z dokumentacji, więc ilości z przedmiaru sprawdzasz w projekcie.
• Wynagrodzenie kosztorysowe: zamawiający płaci za faktycznie wykonane ilości według Twoich cen jednostkowych. Wtedy kosztorys ofertowy jest podstawą rozliczenia.

Ustawa nie wymaga kosztorysu ofertowego w każdym przetargu. Decyduje SWZ. Gdy przedmiar nie zgadza się z projektem, zapytaj o to przed terminem na pytania do SWZ. Przy ryczałcie pominięte w wycenie ilości z dokumentacji obciążają Ciebie.

Uważaj też na formularz. Oferta niezgodna z warunkami zamówienia albo z błędem w obliczeniu ceny podlega odrzuceniu. Przesłanki opisuje wpis o odrzuceniu oferty.

Części zamówienia i konsorcjum jako wejście dla małej firmy

Zamawiający może podzielić zamówienie na części, a jeśli tego nie robi, podaje powody w dokumentach zamówienia (art. 91 ust. 1 i 2 Pzp). Część to mniejszy zakres, osobna cena i osobne wadium (art. 97 ust. 3). Warunki dla jednej części bywają niższe niż dla całości.

Gdy brakuje Ci doświadczenia, masz trzy drogi:

• Konsorcjum. Wykonawcy mogą ubiegać się o zamówienie wspólnie i ustanawiają pełnomocnika (art. 58 ust. 1 i 2). Zamawiający nie może wymagać od nich formy spółki (art. 58 ust. 3). Doświadczenie wykazuje ten członek, który wykona roboty, do których jest ono wymagane (art. 117 ust. 3). Za wykonanie umowy członkowie odpowiadają solidarnie (art. 445 ust. 1).
• Zasoby innego podmiotu. Możesz polegać na doświadczeniu innej firmy, jeśli ona wykona te roboty (art. 118 ust. 2), i dołączasz jej zobowiązanie (art. 118 ust. 3).
• Podwykonawstwo. Praca dla generalnego wykonawcy daje pierwsze referencje. Dowodem należytego wykonania jest dokument od podmiotu, na rzecz którego roboty wykonałeś.

Najczęstsze pytania

Czy firma bez referencji może startować w przetargu budowlanym?

Tak, jeśli zamawiający nie postawił warunku doświadczenia albo gdy wykażesz go cudzymi zasobami. Możesz złożyć ofertę wspólnie z firmą, która ma doświadczenie (art. 58 i 117 Pzp), albo polegać na zasobach innego podmiotu (art. 118). Ten podmiot musi wtedy wykonać roboty, do których doświadczenie jest wymagane.

Czy kosztorys ofertowy jest zawsze wymagany?

Nie. Ustawa nie wymaga kosztorysu ofertowego w każdym przetargu. Decyduje SWZ. Przy wynagrodzeniu kosztorysowym kosztorys jest podstawą rozliczenia. Przy ryczałtowym zamawiający może poprzestać na formularzu ofertowym z ceną. Gdy SWZ wymaga kosztorysu, przygotuj go dokładnie według wzoru zamawiającego.

Ile może wynosić wadium w przetargu na roboty?

W trybie podstawowym najwyżej 1,5% wartości zamówienia (art. 281 ust. 4 Pzp), a od progów unijnych najwyżej 3% (art. 97 ust. 2). Wartość zamówienia to szacunek zamawiającego netto. Dokładną kwotę podają ogłoszenie i SWZ. Zamawiający nie musi żądać wadium.