Usługi prawne i księgowe w przetargach: wyłączenia z Pzp

Pzp nie stosuje się do usług prawnych polegających na zastępstwie procesowym przez adwokata, radcę prawnego lub prawnika zagranicznego oraz do doradztwa w sprawach, które prawdopodobnie trafią do sądu (art. 11 ust. 1 pkt 2 Pzp). Bieżąca obsługa prawna, opinie, projekty umów i usługi księgowe nie są wymienione w tym wyłączeniu, więc od 170 000 zł netto zamawiający publiczny ogłasza je w BZP. Sprawdź w ogłoszeniu, jaką podstawę przyjął zamawiający, bo od niej zależy, czy w ogóle zobaczysz zamówienie w BZP i czy przysługuje odwołanie.

Co wyłącza art. 11 ust. 1 pkt 2 Pzp

Przepis wymienia kilka rodzajów usług prawnych, do których ustawy się nie stosuje:

• zastępstwo procesowe wykonywane przez adwokata, radcę prawnego lub prawnika zagranicznego w postępowaniu arbitrażowym lub pojednawczym albo przed sądami, trybunałami i innymi organami publicznymi państw członkowskich UE, państw trzecich lub przed międzynarodowymi sądami i trybunałami (lit. a);
• doradztwo prawne wykonywane przez takie same osoby, jeśli dotyczy przygotowania tych postępowań albo gdy jest wysokie prawdopodobieństwo, że sprawa stanie się ich przedmiotem (lit. b);
• notarialne poświadczanie i uwierzytelnianie dokumentów (lit. c);
• usługi, do których wykonawcy są wyznaczani przez sąd lub trybunał albo z mocy prawa pod nadzorem takich organów (lit. d);
• usługi związane z wykonywaniem władzy publicznej (lit. e).

Osobno wyłączone są usługi arbitrażowe lub pojednawcze (art. 11 ust. 1 pkt 1).

Litera a wymienia adwokata, radcę prawnego i prawnika zagranicznego. Zastępstwo wykonywane przez innych doradców nie jest tam wskazane. Wyłączenie dotyczy rodzaju usługi, więc o jego zastosowaniu decyduje treść zamówienia.

Co nie jest wyłączone

Nie ma wyłączenia dla usług księgowych, w tym prowadzenia ksiąg, rozliczeń podatkowych i obsługi kadrowo-płacowej, ani dla audytu. Poza wyłączeniem z art. 11 pozostaje też doradztwo prawne niezwiązane z przygotowaniem postępowań sądowych, czyli np. bieżąca obsługa prawna urzędu, opinie oraz projekty uchwał i umów.

Gdy umowa łączy zastępstwo procesowe z opiniami i obsługą bieżącą, ocena, czy wyłączenie obejmuje całość, należy do zamawiającego. Dla wykonawcy ważny jest skutek: jeśli zamawiający uzna, że Pzp się nie stosuje, nie opublikuje ogłoszenia w BZP, a Izba odrzuca odwołanie, gdy w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy (art. 528 pkt 1). W razie wątpliwości co do konkretnego zamówienia skonsultuj się z prawnikiem. Ten wpis jest informacją ogólną, a nie poradą prawną.

Zamawiający poza Pzp, np. gmina z umową na zastępstwo procesowe, nadal prowadzi zakup według własnego regulaminu i może ogłosić zapytanie ofertowe. Takie zapytania pojawiają się na jej stronie, w BIP albo na platformie zakupowej. Więcej we wpisie o zamówieniach poniżej 170 000 zł.

Kiedy usługi księgowe i prawne trafiają do BZP

Pzp stosuje się do zamówień o wartości równej lub wyższej niż 170 000 zł netto (art. 2 ust. 1 pkt 1). Przy usługach, których łącznej ceny nie da się z góry określić, wartość liczy się tak (art. 35 ust. 3):

• dla umowy na czas oznaczony nie dłuższy niż 48 miesięcy: łączna wartość za cały okres;
• dla umowy na czas nieoznaczony lub dłuższy niż 48 miesięcy: wartość miesięczna pomnożona przez 48.

Przykład z założoną stawką, bez odniesienia do rynku: umowa na obsługę księgową na 24 miesiące z ryczałtem 5 000 zł netto miesięcznie to 120 000 zł netto za cały okres (art. 28), czyli poniżej progu Pzp. Ta sama stawka na 36 miesięcy to 180 000 zł netto, więc zamawiający publiczny stosuje ustawę. Kto kupuje, ile płaci i jak długo, wynika z ogłoszenia.

Jakie kody CPV i słowa wpisać

Dla tych usług użyj kodów:

• 79100000-5 „Usługi prawnicze”;
• 79110000-8 „Usługi w zakresie doradztwa prawnego i reprezentacji prawnej”;
• 79111000-5 „Usługi w zakresie doradztwa prawnego”;
• 79112000-2 „Usługi reprezentacji prawnej”;
• 79200000-6 „Usługi księgowe, audytorskie i podatkowe”;
• 79211000-6 „Usługi księgowe”;
• 79221000-9 „Usługi w zakresie doradztwa podatkowego”;
• 79212000-3 „Usługi audytu”.

Dodaj słowa: „obsługa prawna”, „obsługa księgowa”, „prowadzenie ksiąg rachunkowych”, „kancelaria”. Beneficjent projektu unijnego może ogłosić w Bazie Konkurencyjności zapytanie np. na obsługę księgową projektu, jeśli wartość przekracza 80 000 zł netto. Jak łączyć kody ze słowami, pokazuje poradnik o kodach CPV.

Warunki udziału i dokumenty

Warunki w usługach prawnych i księgowych mogą dotyczyć:

• uprawnień do wykonywania zawodu, jeśli wynikają z odrębnych przepisów (art. 112 ust. 2 pkt 2 Pzp). Zamawiający może wymagać dowodu wpisu na listę albo do rejestru (art. 114);
• zdolności zawodowej: doświadczenia i kwalifikacji osób skierowanych do realizacji (art. 116 ust. 1), np. obsługa jednostek samorządu terytorialnego albo prowadzenie ksiąg jednostek sektora finansów publicznych przez określoną liczbę lat;
• sytuacji ekonomicznej, np. ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (art. 115 ust. 1 pkt 3).

Zamawiający nie może wymagać przychodów wyższych niż dwukrotność wartości zamówienia, chyba że uzasadni to szczególnymi okolicznościami (art. 115 ust. 2). Poziom wymagań musi być proporcjonalny do przedmiotu zamówienia (art. 112 ust. 1).

Jak wycenić obsługę prawną i księgową

Zacznij od zakresu i miary pracy. Zamawiający może opisać go liczbą pracowników, dokumentów księgowych, wyciągów, deklaracji, uchwał lub spraw. Dla obsługi księgowej sprawdź:

• ile dokumentów miesięcznie i jaki jest ich rodzaj;
• czy księgowanie obejmuje kadry i płace, rozliczenia podatkowe i sprawozdania;
• czy pracujesz w siedzibie zamawiającego, czy zdalnie, i czy są obowiązkowe dyżury;
• jak wygląda kontrola, np. rewizja, audyt zewnętrzny i terminy sprawozdań.

Dla obsługi prawnej określ, czy cena to ryczałt miesięczny z limitem godzin, czy stawka godzinowa. Zapytaj, co się dzieje po przekroczeniu limitu, i czy zamawiający płaci za dojazdy. Kalkulacja ryczałtu to liczba godzin pomnożona przez stawkę, powiększona o rezerwę na sprawy nietypowe i szkolenia pracowników zamawiającego.

Umowa nie może ograniczać zakresu zamówienia bez wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia stron (art. 433 pkt 4 Pzp). Jeśli cena jest ryczałtowa, a zakres rośnie z liczbą dokumentów, ustal w pytaniach do SWZ, jak liczona jest granica, po której wynagrodzenie rośnie. Przy umowach dłuższych niż 12 miesięcy musi zawierać zasady zmiany wynagrodzenia po zmianie płacy minimalnej, składek i VAT (art. 436 pkt 4 lit. b). Poradnik o waloryzacji opisuje, jak zamawiający wprowadza takie zapisy.

Kryteria oceny i rażąco niska cena

Zamawiający publiczny (art. 4 pkt 1 i 2), także przy usługach prawnych i księgowych, nie może stosować ceny jako jedynego kryterium ani dawać jej wagi wyższej niż 60%, chyba że opisał wymagania jakościowe (art. 246 ust. 1 i 2 Pzp). Kryterium jakościowym może być doświadczenie i kwalifikacje osób wyznaczonych do realizacji, jeśli mają znaczący wpływ na jakość (art. 242 ust. 2 pkt 5), albo czas reakcji (art. 242 ust. 2 pkt 6).

W każdym zamówieniu zamawiający musi poprosić o wyjaśnienia, gdy cena jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia z VAT albo od średniej cen ofert (art. 224 ust. 2 pkt 1). Wyjaśnienia obejmują m.in. koszty pracy (art. 224 ust. 3 pkt 4). Od 1 stycznia 2027 r. minimalna stawka godzinowa wynosi 32,30 zł (Dz.U. 2026 poz. 1213).

Jak szukać takich zleceń w Radarze Przetargów

Zapisz wyszukiwanie z kodami 79110000-8 i 79211000-6 oraz osobne ze słowami „obsługa prawna” i „obsługa księgowa”. Radar pobiera ogłoszenia m.in. z BZP, TED i Bazy Konkurencyjności. Zlecenia wyłączone z Pzp nie mają obowiązku ogłoszenia w BZP, więc część z nich znajdziesz tylko na stronach zamawiających. Zapisane wyszukiwania z powiadomieniami e-mail są w każdym pakiecie, w pakiecie Start do 3, w Plus i Pro bez limitu (cennik). Skąd pochodzą dane, opisujemy na stronie Źródła danych.

Najczęstsze pytania

Czy usługi prawne podlegają Pzp?

Częściowo. Pzp nie stosuje się do zastępstwa procesowego wykonywanego przez adwokata, radcę prawnego lub prawnika zagranicznego oraz do doradztwa w sprawach, które prawdopodobnie trafią do postępowań sądowych (art. 11 ust. 1 pkt 2 lit. a i b). Bieżąca obsługa prawna nie jest wymieniona w wyłączeniu.

Czy usługi księgowe są wyłączone z Pzp?

Art. 11 nie wymienia usług księgowych, więc zamawiający publiczny stosuje do nich ustawę od 170 000 zł netto (art. 2 ust. 1 pkt 1). Wartość to szacunkowe wynagrodzenie netto za cały okres umowy (art. 28), a przy usługach, których łącznej ceny nie da się określić, liczy się ją według art. 35 ust. 3. Konkretny zakres sprawdź w ogłoszeniu.

Czy mogę odwołać się do KIO od wyboru kancelarii?

Nie, jeśli zamówienie jest wyłączone z Pzp, bo Izba odrzuca odwołanie, gdy w sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy (art. 528 pkt 1). Gdy zamawiający stosował Pzp, odwołanie przysługuje na zasadach z poradnika o odwołaniu do KIO.

Jaki kod CPV mają usługi prawne i księgowe?

Usługi prawnicze mają 79100000-5, doradztwo prawne i reprezentacja 79110000-8, a usługi księgowe 79211000-6. Zamawiający może wybrać kod ogólniejszy, np. 79200000-6, więc używaj też słów „obsługa prawna” i „obsługa księgowa”.