Tryb podstawowy (art. 275 Pzp): trzy warianty

Większość ogłoszeń w Biuletynie Zamówień Publicznych to postępowania w trybie podstawowym - procedurze dla zamówień krajowych (od 170 000 zł netto do progów unijnych). Ma trzy warianty, a od wariantu zależy, czy Twoja pierwsza oferta jest ostateczna, czy dopiero otwiera rozmowę. Skąd się bierze kwota 170 000 zł, opisuje wpis progi zamówień publicznych 2026.

Trzy warianty z art. 275 Pzp

Zamawiający wybiera wariant i wpisuje go do ogłoszenia (w BZP w sekcji o trybie postępowania):

• Wariant 1 - bez negocjacji (art. 275 pkt 1). Składasz ofertę, zamawiający wybiera najkorzystniejszą według kryteriów z SWZ. Koniec. To najczęstszy wariant.
• Wariant 2 - z możliwością negocjacji (art. 275 pkt 2). Składasz ofertę, a zamawiający może (nie musi) zaprosić wykonawców do negocjacji w celu ulepszenia ofert. Po negocjacjach składa się ofertę dodatkową. Zamawiający może ograniczyć liczbę zapraszanych wykonawców - wtedy podaje w SWZ kryteria i maksymalną liczbę (art. 288).
• Wariant 3 - z obowiązkowymi negocjacjami (art. 275 pkt 3). Zamawiający publikuje opis potrzeb i wymagań (nie pełną SWZ), wykonawcy składają oferty podlegające negocjacjom, po negocjacjach zamawiający przekazuje SWZ i zaprasza do złożenia ofert ostatecznych.

Co to znaczy dla wyceny

W wariancie 1 pierwsza cena jest ostatnia. Nie ma drugiej szansy, więc wycena musi być od razu tą, z którą chcesz wygrać - po uwzględnieniu wszystkich wyjaśnień SWZ.

W wariancie 2 negocjacje mogą, ale nie muszą się odbyć. Ofertę składasz jak w wariancie 1 - jeśli zamawiający nie zaprosi do negocjacji, to ona zostaje oceniona. Negocjacje dotyczą wyłącznie tych elementów, które są oceniane w kryteriach (art. 278), a oferta dodatkowa nie może być mniej korzystna niż pierwotna (art. 296 ust. 2) - inaczej podlega odrzuceniu. Sensowna strategia: pierwsza oferta realna, z rezerwą na ulepszenie w negocjacjach.

W wariancie 3 pierwsza oferta jest punktem wyjścia. Zamawiający negocjuje z każdym, kto złożył ofertę podlegającą negocjacjom (albo z wybraną liczbą - art. 288), a oferta ostateczna może się różnić. Tu opłaca się zacząć od dobrze uzasadnionej propozycji i argumentów, nie od najniższej ceny.

Terminy w trybie podstawowym

• Składanie ofert: nie krócej niż 7 dni od dnia zamieszczenia ogłoszenia w BZP dla dostaw i usług, 14 dni dla robót budowlanych (art. 283). W wariancie 3 - od dnia zamieszczenia ogłoszenia liczy się termin składania ofert podlegających negocjacjom (co najmniej 7 lub 14 dni), a oferty ostateczne mają osobny termin (art. 296 ust. 3).
• Pytania do SWZ: zamawiający ma obowiązek odpowiedzieć na wniosek złożony nie później niż na 4 dni przed terminem składania ofert (art. 284 ust. 2). Więcej we wpisie Pytania do SWZ - terminy.
• Związanie ofertą: nie dłużej niż 30 dni od upływu terminu składania ofert (art. 307 ust. 1); zamawiający może raz poprosić o przedłużenie o maksymalnie 30 dni (ust. 2).
• Otwarcie ofert: niezwłocznie po upływie terminu składania, nie później niż następnego dnia (art. 222 ust. 1). Zamawiający publikuje kwotę, jaką zamierza przeznaczyć na zamówienie, najpóźniej przed otwarciem ofert (ust. 4).

Siedmiodniowy termin to praktyczny problem: od publikacji w BZP do końca terminu składania ofert mija zwykle tydzień, z czego trzy dni zostają na pytania. Firma, która przegląda ogłoszenia co kilka dni, część postępowań widzi za późno.

Podmiotowe środki dowodowe - po wyborze, nie przed

W trybie podstawowym wraz z ofertą składa się oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu i spełnianiu warunków (art. 125 ust. 1). Dokumenty potwierdzające (wykazy, polisy, zaświadczenia) zamawiający wzywa złożyć tylko wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona (art. 274 ust. 1), w terminie nie krótszym niż 5 dni. Niezłożenie ich w terminie z przyczyn leżących po stronie wykonawcy kończy się utratą wadium (art. 98 ust. 6 pkt 1) - o czym piszemy we wpisie o wadium.

Wniosek: nie czekaj z kompletowaniem dokumentów do wezwania. Wykaz zrealizowanych robót lub usług, referencje, polisa OC, zaświadczenia z ZUS i US (jeśli wymagane) powinny być gotowe w dniu składania oferty. Wszystkie kroki od SWZ do złożenia oferty opisuje wpis jak złożyć ofertę w przetargu krok po kroku.

Jak Radar pomaga w trybie podstawowym

Karta ogłoszenia pokazuje tryb i wariant, oś terminów (publikacja, ostatni dzień na pytania, składanie, otwarcie, związanie ofertą) i kwotę wadium; zakładka „Oferta” trzyma kalkulator ceny, listę kontrolną dokumentów i przypomina o terminach e-mailem, a wzory dokumentów ofertowych (formularz, oświadczenia, wykazy) powstają z danych firmy w Wordzie.

Najczęstsze pytania

Czym różni się tryb podstawowy wariant 1 od wariantu 2?

W wariancie 1 nie ma negocjacji - pierwsza oferta jest oceniana. W wariancie 2 zamawiający może zaprosić do negocjacji i poprosić o oferty dodatkowe, ale nie musi; jeśli nie zaprosi, oceniana jest pierwotna oferta.

Jaki jest minimalny termin składania ofert w trybie podstawowym?

7 dni od zamieszczenia ogłoszenia w BZP dla dostaw i usług oraz 14 dni dla robót budowlanych (art. 283 Pzp).

Czy oferta dodatkowa po negocjacjach może być droższa?

Nie. Oferta dodatkowa nie może być mniej korzystna w żadnym z kryteriów niż oferta pierwotna - inaczej podlega odrzuceniu (art. 296 ust. 2 Pzp).

Kiedy w trybie podstawowym składa się dokumenty potwierdzające spełnianie warunków?

Na wezwanie zamawiającego - po ocenie ofert, tylko wykonawca z najwyżej ocenioną ofertą, w terminie nie krótszym niż 5 dni (art. 274 ust. 1 Pzp). Z ofertą składa się oświadczenie z art. 125 ust. 1.