Oświadczenie z art. 125 Pzp: co zawiera i kto je składa

Oświadczenie z art. 125 ust. 1 Pzp to dokument, w którym wykonawca potwierdza, że nie podlega wykluczeniu i spełnia warunki udziału w postępowaniu. Dołączasz je do oferty, a zamawiający traktuje je jako tymczasowy dowód do czasu złożenia dokumentów. Składa je wykonawca, każdy członek konsorcjum i każdy podmiot, na którego zasobach polegasz.

Po co jest oświadczenie wstępne?

Art. 125 ust. 1 Pzp mówi, że do oferty wykonawca dołącza oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu i spełnianiu warunków udziału, w zakresie wskazanym przez zamawiającego. Oświadczenie potwierdza stan na dzień składania ofert. Tymczasowo zastępuje podmiotowe środki dowodowe, czyli zaświadczenia, wykazy, referencje i inne dokumenty (art. 125 ust. 3 Pzp).

Dzięki temu nie zbierasz dokumentów do każdej oferty. Pełny komplet składa tylko wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, i to dopiero na wezwanie.

Forma zależy od wartości zamówienia:

• poniżej progów unijnych, czyli m.in. w trybie podstawowym, składasz oświadczenie na formularzu zamawiającego, zwykle załączonym do SWZ;
• od progów unijnych składasz je na formularzu JEDZ (art. 125 ust. 2 Pzp), który opisujemy w poradniku JEDZ: kiedy jest wymagany i jak go wypełnić.

Poniżej progów unijnych oświadczenie podpisujesz kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 63 ust. 2 Pzp). Od progów unijnych potrzebny jest podpis kwalifikowany (art. 63 ust. 1 Pzp). Podpisuje osoba uprawniona do reprezentacji firmy według KRS albo CEIDG albo pełnomocnik.

Brak podstaw wykluczenia: co potwierdzasz?

Oświadczenie obejmuje trzy grupy podstaw wykluczenia.

Obowiązkowe podstawy z art. 108 ust. 1 Pzp

Zamawiający zawsze wyklucza wykonawcę, gdy:

• wykonawcę będącego osobą fizyczną prawomocnie skazano za przestępstwa wymienione w ustawie, m.in. korupcyjne, oszustwa, przestępstwa skarbowe i przeciwko obrotowi gospodarczemu;
• za takie przestępstwo skazano członka zarządu lub rady nadzorczej, wspólnika spółki jawnej lub partnerskiej, komplementariusza albo prokurenta;
• wydano prawomocny wyrok lub ostateczną decyzję o zaległych podatkach albo składkach, chyba że przed terminem składania ofert zapłaciłeś je albo zawarłeś porozumienie o spłacie;
• orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia;
• wykonawca zawarł porozumienie zakłócające konkurencję, np. firmy z jednej grupy kapitałowej złożyły oferty, których nie przygotowały niezależnie;
• doszło do zakłócenia konkurencji przez wcześniejsze zaangażowanie wykonawcy w przygotowanie postępowania.

Fakultatywne podstawy z art. 109 ust. 1 Pzp

To m.in. upadłość lub likwidacja, poważne naruszenie obowiązków zawodowych, nienależyte wykonanie wcześniejszej umowy w sprawie zamówienia publicznego i wprowadzenie zamawiającego w błąd. Te podstawy działają tylko wtedy, gdy zamawiający wskazał je w ogłoszeniu albo w dokumentach zamówienia (art. 109 ust. 2 Pzp). Przed wypełnieniem oświadczenia sprawdź, które punkty wybrał.

Podstawy z ustawy o przeciwdziałaniu wspieraniu agresji na Ukrainę

Art. 7 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego nakazuje wykluczyć wykonawcę, który:

• jest wymieniony w unijnych wykazach sankcyjnych albo wpisany na krajową listę osób i podmiotów objętych sankcjami;
• ma beneficjenta rzeczywistego wymienionego w tych wykazach albo wpisanego na tę listę;
• ma jednostkę dominującą wymienioną w tych wykazach albo wpisaną na tę listę.

Wykluczenie trwa tak długo, jak te okoliczności. Zamawiający umieszcza tę część w formularzu oświadczenia albo dodaje do SWZ osobny wzór. Złóż je w formie, której wymaga.

Spełnianie warunków udziału

Druga część oświadczenia dotyczy warunków udziału. Zamawiający może je postawić w czterech obszarach (art. 112 ust. 2 Pzp):

• zdolność do występowania w obrocie gospodarczym;
• uprawnienia do prowadzenia określonej działalności, jeśli wymagają ich odrębne przepisy;
• sytuacja ekonomiczna lub finansowa;
• zdolność techniczna lub zawodowa.

Oświadczasz spełnianie tylko tych warunków, które zamawiający postawił. Jeśli zamówienie jest podzielone na części, a warunki różnią się między częściami, oświadczenie musi dotyczyć części, na które składasz ofertę. Jak czytać warunki przed decyzją o starcie, opisujemy w poradniku Warunki udziału w postępowaniu.

Kto składa oświadczenie: konsorcjum, podmiot udostępniający zasoby, podwykonawca?

Przy ofercie wspólnej oświadczenie składa każdy z wykonawców (art. 125 ust. 4 Pzp). Każdy potwierdza brak podstaw wykluczenia w całości, a spełnianie warunków tylko w zakresie, w jakim je wykazuje. Podpisuje je ten członek konsorcjum, którego oświadczenie dotyczy, albo jego pełnomocnik.

Czasem warunek dotyczący uprawnień, wykształcenia, kwalifikacji albo doświadczenia spełnia tylko część członków. Wtedy dołączacie oświadczenie, które roboty, dostawy lub usługi wykona każdy z was (art. 117 ust. 4 Pzp).

Jeśli polegasz na zdolnościach lub sytuacji innego podmiotu, dołączasz jego oświadczenie (art. 125 ust. 5 Pzp). Podmiot potwierdza w nim brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunków w zakresie, w jakim powołujesz się na jego zasoby. Do oferty dołączasz też jego zobowiązanie do udostępnienia zasobów (art. 118 ust. 3 Pzp).

Podwykonawca, na którego zasobach nie polegasz, nie składa oświadczenia z ofertą. Zamawiający może badać podstawy jego wykluczenia, jeśli przewidział to w dokumentach zamówienia. Wtedy na żądanie przedstawiasz oświadczenie tego podwykonawcy (art. 462 ust. 5 Pzp).

Samooczyszczenie: gdy podstawa wykluczenia Cię dotyczy

Jeśli dotyczy Cię jedna z podstaw wykluczenia, nie zawsze oznacza to koniec. Art. 110 ust. 2 Pzp pozwala uniknąć wykluczenia przy podstawach z art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 oraz z art. 109 ust. 1 pkt 2-5 i 7-10. Musisz udowodnić zamawiającemu łącznie, że:

1. naprawiłeś szkodę albo zobowiązałeś się do jej naprawienia;
2. wyczerpująco wyjaśniłeś fakty i współpracowałeś z organami albo z zamawiającym;
3. wprowadziłeś środki techniczne, organizacyjne i kadrowe, które zapobiegną podobnym zdarzeniom, np. zmiany w personelu albo kontrolę wewnętrzną.

Opis środków i dowody dołącz do oświadczenia. Zamawiający ocenia, czy są wystarczające, biorąc pod uwagę wagę czynu (art. 110 ust. 3 Pzp). Jeśli uzna, że nie, wyklucza wykonawcę.

Co dzieje się po złożeniu oświadczenia?

Po ocenie ofert zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia podmiotowych środków dowodowych. W trybie podstawowym robi to, jeśli wymagał ich w ogłoszeniu albo dokumentach zamówienia, i daje co najmniej 5 dni (art. 274 ust. 1 Pzp). Powyżej progów unijnych termin wynosi co najmniej 10 dni (art. 126 ust. 1 Pzp).

Zamawiający nie wzywa do dokumentów, które może pobrać z bezpłatnych baz, np. z KRS albo CEIDG. Warunek jest jeden: w oświadczeniu podajesz dane, które pozwalają do nich dotrzeć (art. 274 ust. 4 Pzp). Wpisz więc numer KRS albo NIP do wyszukania w CEIDG.

Jeśli nie dołączyłeś oświadczenia albo jest ono niekompletne lub zawiera błędy, zamawiający wzywa do jego złożenia, poprawienia lub uzupełnienia (art. 128 ust. 1 Pzp). Może też żądać wyjaśnień jego treści (art. 128 ust. 4 Pzp). Wezwania nie ma, gdy oferta i tak podlega odrzuceniu.

Brak odpowiedzi na wezwanie ma koszt. Jeśli z Twojej winy nie złożysz oświadczenia albo dokumentów i przez to zamawiający nie może wybrać Twojej oferty, zatrzymuje wadium (art. 98 ust. 6 pkt 1 Pzp). Przebieg całego trybu opisujemy w poradniku Tryb podstawowy.

W Radarze Przetargów, w pakiecie Pro, oświadczenie z art. 125 ust. 1 Pzp przygotujesz w Wordzie w zakładce „Moje dokumenty” karty przetargu. Dane firmy i osób reprezentujących wypełniają się z profilu. Treść trzeba porównać z wzorem zamawiającego, bo to jego formularz jest wiążący. Pozostałe dokumenty oferty opisujemy w poradniku Jak złożyć ofertę w przetargu.

Najczęstsze pytania

Czy oświadczenie z art. 125 składa się razem z ofertą?

Tak. Art. 125 ust. 1 Pzp każe dołączyć je do oferty. Wyjątek jest w przetargu nieograniczonym: jeśli zamawiający przewidział to w SWZ, żąda oświadczenia tylko od wykonawcy z najwyżej ocenioną ofertą (art. 139 ust. 2 Pzp).

Kto podpisuje oświadczenie w konsorcjum?

Każdy członek konsorcjum składa własne oświadczenie (art. 125 ust. 4 Pzp). Podpisują je osoby uprawnione do reprezentacji tego członka albo pełnomocnik, któremu udzielił umocowania. Pełnomocnik konsorcjum może je złożyć na platformie razem z ofertą.

Czy oświadczenie można uzupełnić?

Tak. Jeśli oświadczenia brakuje albo jest niekompletne lub błędne, zamawiający wzywa do jego złożenia, poprawienia lub uzupełnienia w wyznaczonym terminie (art. 128 ust. 1 Pzp). Uzupełnione oświadczenie musi potwierdzać stan na dzień składania ofert. Wezwania nie ma, gdy oferta i tak podlega odrzuceniu.