Oświadczenie o grupie kapitałowej w przetargu
Oświadczenie o grupie kapitałowej w przetargu: art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp, kiedy zamawiający go żąda, dwie oferty z jednej grupy i wzór treści.
Oświadczenie o grupie kapitałowej w przetargu mówi zamawiającemu jedno: albo nie należysz do tej samej grupy co inny wykonawca, który złożył ofertę w tym postępowaniu, albo należysz, ale przygotowałeś ofertę niezależnie. Podstawą jest art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp, a rodzaj dokumentu określa § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych. Sama przynależność do grupy nie wyklucza z postępowania. Problem pojawia się wtedy, gdy dwie spółki z jednej grupy konkurują ze sobą jak niezależni wykonawcy.
Kiedy zamawiający żąda oświadczenia o grupie kapitałowej?
Pzp nie ustala terminu ani chwili, w której oświadczenie ma wpłynąć. Zamawiający może je uznać za podmiotowy środek dowodowy na potwierdzenie braku podstawy wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 5 i wskazuje w SWZ, kiedy go oczekuje. Może go zażądać na wezwanie wykonawcy z najwyżej ocenioną ofertą, razem z innymi podmiotowymi środkami dowodowymi (art. 126 ust. 1 Pzp, termin nie krótszy niż 10 dni), albo wcześniej, jeśli tak napisał w SWZ.
Rozporządzenie wiąże oświadczenie z konkretnym zdarzeniem: odrębną ofertą, ofertą częściową lub wnioskiem o dopuszczenie złożonym przez innego wykonawcę. Dlatego zamawiający publikuje po otwarciu ofert listę wykonawców (art. 222 ust. 5 pkt 1 Pzp), a Twoje oświadczenie odnosi się do tej listy. Jeśli w postępowaniu jest tylko jedna oferta z grupy, nie ma z kim jej porównać.
Zamawiający może w SWZ poprosić o oświadczenie wcześniej, na przykład do oferty. Sprawdź punkt o podmiotowych środkach dowodowych i załączniki, bo wzór bywa w osobnym pliku.
Co to jest grupa kapitałowa?
Art. 108 ust. 1 pkt 5 odsyła do ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Grupę kapitałową tworzą przedsiębiorcy kontrolowani bezpośrednio lub pośrednio przez jednego przedsiębiorcę, łącznie z nim. Kontrola oznacza możliwość wywierania decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę, a przykłady (między innymi większość głosów w organach spółki) są w ustawie, ale lista nie jest zamknięta.
W praktyce przeanalizuj trzy poziomy:
- Właściciele. Czy ta sama osoba lub spółka kontroluje Ciebie i innego wykonawcę? Osoba fizyczna prowadząca działalność też jest przedsiębiorcą.
- Spółki-córki. Czy Ty kontrolujesz inny podmiot, który może startować w tym samym przetargu?
- Powiązania osobiste. Same powiązania rodzinne nie tworzą jeszcze grupy kapitałowej, bo rozstrzyga kontrola w rozumieniu ustawy. Zamawiający może jednak uznać je za wiarygodną przesłankę porozumienia z art. 108 ust. 1 pkt 5, więc przygotuj się na pytania.
Kiedy przynależność do grupy prowadzi do wykluczenia?
Art. 108 ust. 1 pkt 5 wyklucza wykonawcę, jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że zawarł on z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji. W szczególności dotyczy to wykonawców z jednej grupy kapitałowej, którzy złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie. Wyjątek: wykluczenia nie będzie, jeśli wykażą, że przygotowali oferty niezależnie od siebie.
Z tego wynika ciężar dowodu. To Ty musisz pokazać niezależność, a nie zamawiający musi udowodnić zmowę. Art. 110 ust. 2 Pzp pozwala dodatkowo skorzystać z samooczyszczenia przy tej podstawie, o czym piszemy we wpisie o art. 110 Pzp. Podstawy wykluczenia w całości omawia wpis o art. 108 i 109.
Przykład: trzy spółki jednego właściciela w jednym przetargu
Przykład: pan Kowalski jest jedynym wspólnikiem trzech spółek: Alfa, Beta i Gamma. Zamawiający ogłasza przetarg na dostawę sprzętu. Oferty składają Alfa i Beta, Gamma nie startuje.
| Spółka | Co robi | Oświadczenie |
|---|---|---|
| Alfa | złożyła ofertę | informuje o przynależności do grupy z Beta i przedstawia dowody niezależnego przygotowania oferty |
| Beta | złożyła ofertę | to samo, z odwołaniem do Alfa |
| Gamma | nie startuje | nie składa oświadczenia, bo nie jest wykonawcą w postępowaniu |
Alfa i Beta mogą pozostać w postępowaniu, jeśli wykażą, że ich oferty powstały niezależnie. Zamawiający oceni dowody. Sam brak wspólnych dokumentów nie rozstrzyga. Znaczenie mają okoliczności, takie jak wysokości cen, podobieństwo załączników czy wspólni pracownicy.
Jakie dowody niezależności składa wykonawca?
Rozporządzenie wymaga dołączenia dokumentów lub informacji potwierdzających przygotowanie oferty niezależnie od innego wykonawcy z tej grupy. Zamawiający ocenia je indywidualnie. Zwykle bierze się pod uwagę:
- oddzielne zespoły i autorów ofert (oświadczenia osób, umowy o pracę, zakres obowiązków);
- oddzielne kalkulacje cen i źródła cen wejściowych (oferty dostawców zaadresowane do każdej spółki);
- brak wspólnej skrzynki e-mail, konta na platformie zakupowej i osoby, która podpisała obie oferty;
- wewnętrzną procedurę lub regulamin rozdzielający informacje między spółkami (data i podpis z okresu przed przetargiem);
- różne ceny i różne warunki gwarancji, jeśli wynikają z innych kosztów, a nie z uzgodnienia.
Jeżeli któryś dowód nie istnieje, nie twórz go po fakcie. Zamawiający może poprosić o wyjaśnienia (art. 223 Pzp) i porównać dokumenty.
Wzór oświadczenia o grupie kapitałowej
Wzór pomocniczy, nie porada prawna. W razie wątpliwości użyj formularza zamawiającego.
Wariant A. Oświadczam, że na dzień składania oświadczenia nie należę do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów z żadnym z wykonawców wskazanych w informacji z otwarcia ofert z dnia [data].
Wariant B. Oświadczam, że należę do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów co wykonawca [nazwa, NIP]. Ofertę przygotowałem niezależnie od tego wykonawcy. Dowody w załączeniu: [wykaz].
Dołącz zestawienie podmiotów powiązanych kapitałowo w formie, której wymaga SWZ. Oświadczenie podpisuje osoba uprawniona do reprezentacji, a forma zależy od SWZ (poniżej progów unijnych dopuszczalny jest podpis zaufany lub osobisty, art. 63 ust. 2 Pzp).
Najczęstsze pytania
Czy muszę wymieniać całą grupę kapitałową?
Rozporządzenie wymaga oświadczenia o braku przynależności do tej samej grupy z innym wykonawcą, który złożył ofertę, albo o przynależności z takim wykonawcą. Ile informacji o strukturze dołączyć, wskazuje SWZ. Jeśli zamawiający pyta o całą grupę, podaj ją w zakresie, o który prosi.
Co jeśli dopiero po otwarciu ofert okaże się, że ktoś z mojej grupy też złożył ofertę?
Wtedy składasz oświadczenie o przynależności wraz z dowodami niezależności. Najlepiej przygotuj je jeszcze przed terminem składania ofert, bo wezwanie ma krótki termin.
Czy firma z grupy może złożyć ofertę jako konsorcjant w innej ofercie?
Art. 108 ust. 1 pkt 5 mówi o wykonawcach, którzy złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski. Uczestnictwo spółki z grupy w cudzym konsorcjum zamawiający ocenia według okoliczności. Zapytaj o to przed terminem na pytania do SWZ.
Czy samooczyszczenie dotyczy tej podstawy?
Tak. Art. 110 ust. 2 Pzp obejmuje art. 108 ust. 1 pkt 1, 2 i 5. Warunkiem jest naprawienie szkody, wyjaśnienie okoliczności i środki zapobiegawcze. Szczegóły opisuje wpis o samooczyszczeniu.