Otwarty konkurs ofert: dotacje gmin dla organizacji

Otwarty konkurs ofert to tryb, w którym gmina, powiat, województwo albo organ administracji rządowej wybiera organizacje pozarządowe, którym zleci zadanie publiczne i przekaże na nie dotację. Konkurs prowadzi się według ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a nie według Prawa zamówień publicznych. Ofertę składają organizacje i podmioty z listy w ustawie, a nie zwykłe firmy nastawione na zysk.

Kto może składać oferty?

Organizacje pozarządowe to według ustawy m.in. fundacje i stowarzyszenia: podmioty, które nie należą do sektora finansów publicznych i nie działają w celu osiągnięcia zysku (art. 3 ust. 2). Oferty mogą składać także podmioty wymienione w art. 3 ust. 3:

• osoby prawne i jednostki kościołów i związków wyznaniowych, jeśli ich cele statutowe obejmują działalność pożytku publicznego;
• stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego;
• spółdzielnie socjalne;
• spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami, które nie działają w celu zysku, całość dochodu przeznaczają na cele statutowe i nie dzielą zysku między udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.

Zwykła spółka z o.o., która dzieli zysk, nie może więc wystartować w konkursie. Dla takiej firmy właściwą ścieżką są przetargi i zapytania ofertowe, o których piszemy m.in. we wpisie o zasadzie konkurencyjności.

Wspieranie czy powierzanie zadania?

Zlecenie zadania publicznego może mieć dwie formy (art. 5 ust. 4):

• powierzenie wykonania zadania wraz z dotacją na sfinansowanie jego realizacji,
• wsparcie wykonania zadania wraz z dotacją na jego dofinansowanie.

Przy wsparciu organizacja finansuje część zadania sama. Od 1 września 2026 r. ustawa mówi wprost, że przy wsparciu zapewnia wkłady rzeczowe lub osobowe służące realizacji zadania (art. 5 ust. 4a). Organ może dopuścić zastąpienie tych wkładów środkami finansowymi własnymi albo z innych źródeł, a ogłoszenie konkursu zawiera wtedy dodatkową informację (art. 13 ust. 2b). Przykład: gmina dofinansowuje festyn dla dzieci, a organizacja wnosi pracę wolontariuszy, wynajem sceny i część kosztów z własnych środków.

Jak przebiega konkurs?

1. Ogłoszenie. Organ ogłasza konkurs w Biuletynie Informacji Publicznej, w siedzibie w miejscu na ogłoszenia i na swojej stronie internetowej (art. 13 ust. 3). Podaje m.in. rodzaj zadania, wysokość środków, zasady przyznawania dotacji, terminy realizacji, tryb i kryteria wyboru oraz termin wyboru ofert (art. 13 ust. 2).
2. Termin. Na złożenie oferty jest co najmniej 21 dni od dnia ukazania się ostatniego ogłoszenia (art. 13 ust. 1).
3. Oferta. Zawiera zakres rzeczowy zadania, termin i miejsce, kalkulację kosztów, informację o wcześniejszej działalności, o zasobach i planowanych środkach z innych źródeł oraz deklarację odpłatnego lub nieodpłatnego wykonania (art. 14 ust. 1). Dwie lub więcej organizacji mogą złożyć ofertę wspólną i odpowiadają solidarnie (art. 14 ust. 2 i 5). Wzory ofert określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 19.
4. Ocena. Organ powołuje komisję konkursową, która opiniuje oferty (art. 15 ust. 2a). W skład wchodzą m.in. osoby wskazane przez organizacje, z wyłączeniem osób wskazanych przez organizacje biorące udział w konkursie (art. 15 ust. 2d).
5. Wyniki. Ogłoszenie wyników podaje nazwę oferenta, nazwę zadania i wysokość przyznanych środków (art. 15 ust. 2h). Każdy w terminie 30 dni od ogłoszenia wyników może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty (art. 15 ust. 2i).
6. Umowa. Po ogłoszeniu wyników organ bez zbędnej zwłoki zawiera umowy z wyłonionymi podmiotami (art. 15 ust. 4). Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności i może być zawarta na czas realizacji zadania albo na czas określony, nie dłuższy niż 5 lat (art. 16 ust. 2 i 3).

W jednym konkursie może zostać wybrana więcej niż jedna oferta (art. 15 ust. 2g). Organ unieważnia konkurs, gdy nie złożono żadnej oferty albo żadna nie spełniała wymogów ogłoszenia (art. 18a).

Co ocenia komisja?

Ustawa wymienia, co organ bierze pod uwagę przy rozpatrywaniu ofert (art. 15 ust. 1):

• możliwość realizacji zadania przez organizację;
• kalkulację kosztów, także w odniesieniu do zakresu rzeczowego;
• proponowaną jakość wykonania i kwalifikacje osób, które będą realizować zadanie;
• planowany wkład rzeczowy i osobowy, w tym świadczenia wolontariuszy i pracę społeczną członków;
• analizę realizacji zleconych zadań w latach poprzednich, czyli rzetelność, terminowość i rozliczenie środków.

Szczegółowe kryteria i punktację ustala ogłoszenie konkursu. To ono jest dla Ciebie ważniejsze niż ogólna lista z ustawy.

Czym jest tryb małych zleceń?

Art. 19a pozwala zlecić zadanie z pominięciem otwartego konkursu ofert, jeśli ma ono charakter lokalny lub regionalny, a jego dofinansowanie nie przekracza 20 000 zł. Ofertę organizacji organ wykonawczy samorządu zamieszcza na 7 dni w BIP, w siedzibie i na stronie, a każdy może w tym czasie zgłosić uwagi (art. 19a ust. 3 i 4). Roczny limit dla jednej organizacji w tym trybie wynosi 40 000 zł, a łączna wartość nie może przekroczyć 30% dotacji planowanych na zadania publiczne w danym roku (art. 19a ust. 6 i 7).

Te limity obowiązują od 1 września 2026 r. na podstawie ustawy z 19 czerwca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1040). Wcześniej limit zlecenia wynosił 10 000 zł (przy zadaniu trwającym do 90 dni), a roczny 20 000 zł. Do ofert złożonych przed 1 września stosuje się dawne przepisy.

Jak sprawozdać dotację?

Sprawozdanie z wykonania zadania składasz w terminie 30 dni od zakończenia realizacji (art. 18 ust. 1). Zawiera opis wykonania, zestawienie wydatków ze źródłami finansowania i informację o wkładach. Organ może kontrolować stopień realizacji, jakość i prawidłowość wykorzystania środków (art. 17). Koszty rozlicza się według umowy, dlatego zapisy o kwalifikowalności wydatków czytaj przed podpisaniem. Podobne zasady dla projektów unijnych opisujemy w poradniku o kosztach kwalifikowalnych.

Co Radar pokazuje z konkursów ofert?

Radar odczytuje ogłoszenia otwartych konkursów ofert ze stron BIP i urzędów, ale tylko takie, w których da się odczytać termin, i pokazuje je w widoku „Dofinansowania” jako źródło „BIP i strony urzędów”. To nie jest pełny rejestr konkursów, więc ogłoszenia swojej gminy sprawdzaj też bezpośrednio w BIP. Przeglądanie naborów jest dostępne w każdym pakiecie, a dopasowanie do profilu w pakietach Plus i Pro oraz w okresie próbnym.

Najczęstsze pytania

Czy firma może wziąć udział w otwartym konkursie ofert?

Tylko taka, która mieści się w art. 3 ust. 3 ustawy, np. spółka z o.o. działająca bez zysku, która całość dochodu przeznacza na cele statutowe. Zwykła firma nastawiona na zysk nie może.

Ile czasu jest na złożenie oferty?

Co najmniej 21 dni od dnia ukazania się ostatniego ogłoszenia o konkursie (art. 13 ust. 1). Dokładny termin podaje ogłoszenie.

Czy mogę odwołać się od wyniku konkursu?

W ustawie nie ma osobnej procedury odwoławczej. Możesz w ciągu 30 dni od ogłoszenia wyników żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty (art. 15 ust. 2i).

Czym różni się dotacja od zamówienia publicznego?

Dotacja z konkursu wspiera zadanie, które organizacja realizuje według umowy i ogłoszenia. Konkurs prowadzi się według ustawy o pożytku publicznym. Jeśli konkurs unieważniono, organ może ogłosić go ponownie albo zastosować tryb z innych przepisów, w tym Prawo zamówień publicznych (art. 11 ust. 6).