Urząd pracy: dotacja na firmę i wyposażenie stanowiska

Powiatowy urząd pracy może przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej, w wysokości określonej w umowie, ale nie wyższej niż sześciokrotność przeciętnego wynagrodzenia. Pracodawca może zaś dostać refundację kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. Zasady są w ustawie z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, która od 1 czerwca 2025 r. zastąpiła dawną ustawę o promocji zatrudnienia.

Kto może dostać środki na założenie firmy?

Starosta może przyznać z Funduszu Pracy jednorazowo „dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej” (art. 147 ust. 1 ustawy). Środki mogą dotyczyć nie tylko zakupów, ale też pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanych z uruchomieniem firmy. Kwotę określa umowa, a jej górną granicą jest sześciokrotność przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy.

O dofinansowanie może ubiegać się:

• bezrobotny,
• absolwent centrum integracji społecznej albo klubu integracji społecznej,
• niezatrudniony opiekun osoby niepełnosprawnej poszukujący pracy.

Ustawa nakłada warunki na wnioskodawcę (art. 148). Bezrobotny nie może mieć w ostatnich 2 latach prawomocnego wyroku za wskazane przestępstwa, w ostatnich 12 miesiącach nie mógł prowadzić działalności gospodarczej w Polsce ani mieć jej zawieszonej, nie mógł też wcześniej skorzystać z bezzwrotnych środków publicznych na podjęcie działalności. Starosta może po opinii powiatowej rady rynku pracy określić dodatkowe warunki, np. dotyczące rodzaju planowanej działalności (art. 147 ust. 2). Dlatego zasady różnią się między powiatami.

Ustawa mówi „starosta może przyznać”. Nikt nie ma automatycznego prawa do środków, a wiele zależy od kwoty środków na formy wsparcia w danym powiecie.

Jakie obowiązki ma osoba, która dostała środki?

Podstawą jest umowa z zabezpieczeniem jej wykonania (art. 150). Według art. 151 musisz:

• rozliczyć otrzymane środki i zwrócić niewydatkowane;
• prowadzić działalność gospodarczą co najmniej 12 miesięcy;
• nie zawieszać działalności łącznie na dłużej niż 6 miesięcy;
• nie podejmować zatrudnienia w tym okresie.

Jeśli naruszysz te obowiązki, zwracasz środki z odsetkami ustawowymi (art. 153). To samo dotyczy wydatków niezgodnych z przeznaczeniem. Jeśli w okresie umowy nabędziesz prawo do odliczenia VAT od zakupów, zwracasz równowartość tego podatku (art. 152). Przykład: sprzęt z umowy kosztował 12 300 zł brutto, czyli 10 000 zł netto i 2 300 zł VAT. Gdy zaczniesz odliczać VAT, zwracasz 2 300 zł.

Środki te są pomocą de minimis. Ustawa wprost wskazuje, że środki na podjęcie działalności przyznaje się zgodnie z warunkami dopuszczalności tej pomocy (art. 78). Limit opisujemy we wpisie o pomocy de minimis.

Czym jest refundacja wyposażenia stanowiska pracy?

To forma wsparcia dla pracodawcy, który zatrudni skierowanego bezrobotnego albo skierowanego poszukującego pracy opiekuna osoby niepełnosprawnej. Starosta może zrefundować koszty wyposażenia lub doposażenia stanowiska m.in. przedsiębiorcy, niepublicznemu przedszkolu lub szkole oraz producentowi rolnemu (art. 154 ust. 1). Wysokość refundacji określa umowa: nie więcej niż czterokrotność przeciętnego wynagrodzenia albo więcej niż czterokrotność, ale nie więcej niż sześciokrotność (art. 154 ust. 4).

Wniosek może złożyć przedsiębiorca, który przez ostatnie 6 miesięcy prowadził działalność, w tym czasie nie zmniejszył zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy i nie zalega z wynagrodzeniami, składkami, daninami publicznymi ani z zobowiązaniami cywilnoprawnymi (art. 155). Obowiązki pracodawcy po zawarciu umowy są konkretne (art. 157):

• rozliczyć wydatki na wyposażenie stanowiska;
• utrzymać stanowisko przez co najmniej 18 miesięcy, a przy refundacji do czterokrotności przeciętnego wynagrodzenia przez co najmniej 12 miesięcy;
• zatrudnić na stanowisku skierowaną osobę w wymiarze czasu pracy określonym w umowie, co najmniej w pełnym wymiarze dla skierowanego bezrobotnego.

Jeśli przysługuje Ci odliczenie VAT, refundacja obejmuje koszty bez VAT (art. 156 ust. 2). Środki dla pracodawców i przedsiębiorców także przyznaje się zgodnie z warunkami pomocy de minimis.

Czy są pożyczki z Funduszu Pracy?

Tak. Ustawa przewiduje pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej i na utworzenie stanowiska pracy, finansowane z Funduszu Pracy lub z budżetu UE (art. 172). Pożyczka na podjęcie działalności może wynosić do 20-krotności przeciętnego wynagrodzenia i pokryć do 100% kosztów podjęcia działalności. Oprocentowanie jest stałe i wynosi 0,25% w skali roku, okres spłaty to do 7 lat z możliwą karencją w spłacie kapitału do 12 miesięcy, a pożyczkobiorca nie ponosi opłat za udzielenie i obsługę (art. 174). Spłaty trafiają na rachunek pośrednika finansowego. Kto w Twoim regionie udziela takich pożyczek, sprawdzisz w powiatowym urzędzie pracy.

A Krajowy Fundusz Szkoleniowy?

Środki KFS są przeznaczone dla podmiotów inwestujących w kształcenie ustawiczne osób pracujących, żeby utrzymać zatrudnienie i rozwijać kompetencje pracowników (art. 125). Priorytety wydatkowania ustala się co roku, więc pierwsze, co sprawdzisz w urzędzie, to bieżące priorytety i zasady naboru. Inne źródło na szkolenia pracowników opisujemy we wpisie o BUR i dofinansowaniu szkoleń.

Jak przygotować się do rozmowy w urzędzie?

1. Sprawdź na stronie powiatowego urzędu pracy, czy trwa nabór i jakie powiat przyjął warunki dodatkowe.
2. Przygotuj opis przedsięwzięcia i kosztorys. Są wymagane przy wniosku o pożyczkę na podjęcie działalności (art. 174 ust. 1), a dokumenty do wniosku o dofinansowanie określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 160.
3. Zapytaj o rodzaj zabezpieczenia umowy, bo starosta może odmówić zabezpieczenia, które uzna za niewystarczające (art. 150 ust. 3).
4. Zaplanuj płynność: musisz prowadzić firmę co najmniej 12 miesięcy bez długich przerw.
5. Sprawdź limit de minimis, jeśli firma korzystała już z pomocy.

Przykład: osoba rejestruje jednoosobową firmę usługową i przy wniosku podaje w kosztorysie zakup laptopa i oprogramowania oraz konsultację księgową. Urząd ocenia wniosek według ustawy i warunków powiatu, a po umowie przez rok musi prowadzić działalność.

Co Radar w tym zakresie pokazuje?

Radar nie zbiera naborów powiatowych urzędów pracy, więc sprawdzaj je w urzędzie i na jego stronie. W widoku „Dofinansowania” znajdziesz za to nabory z Portalu Funduszy Europejskich i innych źródeł, w tym projekty wspierające rozwój firm. Przeglądanie naborów jest w każdym pakiecie, a dopasowanie do profilu firmy w pakietach Plus i Pro oraz w okresie próbnym. Wiążący jest zawsze regulamin naboru.

Najczęstsze pytania

Czy dofinansowanie z urzędu pracy trzeba zwracać?

Nie, jeśli wykonasz umowę: rozliczysz środki, będziesz prowadzić firmę co najmniej 12 miesięcy i dotrzymasz pozostałych warunków. Przy naruszeniu zwracasz środki z odsetkami ustawowymi. Pożyczka z Funduszu Pracy jest natomiast zwrotna.

Czy mogę dostać środki, jeśli prowadziłem już firmę?

Bezrobotny, który w ostatnich 12 miesiącach prowadził działalność gospodarczą w Polsce, nie spełnia warunków z art. 148. Starosta może też dodać własne ograniczenia, więc zapytaj w swoim urzędzie.

Ile maksymalnie dostanę na założenie firmy?

Do sześciokrotności przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy. Dokładną kwotę ustala umowa i budżet urzędu.

Czy refundacja stanowiska pracy jest dla nowej firmy?

Nie, to wsparcie dla firmy działającej. Przedsiębiorca musi prowadzić działalność przez ostatnie 6 miesięcy i spełniać pozostałe warunki z art. 155, m.in. brak zaległości w wynagrodzeniach, składkach i daninach. Własną firmę zakłada się natomiast z dofinansowania podjęcia działalności.