Odbiór odpadów komunalnych w przetargach gmin: wycena

Gmina nie może wybrać firmy odbierającej odpady komunalne z pominięciem zamówienia publicznego: ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na wójta, burmistrza albo prezydenta obowiązek udzielenia zamówienia publicznego na odbieranie odpadów albo na odbieranie i zagospodarowanie (art. 6d ust. 1). Dla Ciebie oznacza to powtarzalne przetargi, ale z konkretnymi wymogami: wpisem do rejestru działalności regulowanej, flotą, bazą i zaplanowanym okresem umowy.

Dlaczego przetargi na odpady są powtarzalne

Gminy organizują odbiór odpadów od właścicieli nieruchomości zamieszkałych. Rada gminy może też postanowić o odbiorze z nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady. Ponieważ za każdym razem gmina musi wybrać wykonawcę w trybie Pzp, ogłoszenia pojawiają się przed końcem poprzedniej umowy i tworzą stały strumień przetargów.

W gminach liczących ponad 10 000 mieszkańców rada może podzielić gminę na sektory, a wtedy postępowanie prowadzi się odrębnie dla każdego z nich (art. 6d ust. 2 i 3). Dla małej firmy to szansa: przy mniejszym sektorze nie musisz obsłużyć całej gminy, więc wymagania co do floty wynikają z liczby mieszkańców sektora.

Co zamawiający opisuje w SWZ

Ustawa wymaga, by zamawiający w dokumentach zamówienia określił m.in. wymogi dotyczące przekazywania odebranych niesegregowanych odpadów komunalnych do instalacji komunalnych, rodzaje odpadów zbieranych selektywnie, standard sanitarny, dokumentację oraz zasady postępowania w razie stwierdzenia, że odpady nie są zbierane selektywnie (art. 6d ust. 4). Tego nie wolno pominąć w ofercie ani w kalkulacji.

Z SWZ przeczytaj w pierwszej kolejności:

• zakres: odbiór czy odbiór i zagospodarowanie, rodzaje frakcji, liczba i rodzaj pojemników;
• zabudowa: jednorodzinna, wielorodzinna, nieruchomości niezamieszkałe, punkty selektywnej zbiórki;
• częstotliwość odbioru dla każdej frakcji i w sezonie;
• instalacja, do której przekazujesz odpady, oraz zasady rozliczania kosztów jej przyjęcia;
• wymagania co do pojazdów i systemu monitoringu (jeśli są);
• raportowanie: liczby mieszkańców, masy odebranych odpadów, dokumentacja;
• sposób rozliczenia: ryczałt miesięczny, cena za tonę albo za pojemnik.

Kody CPV i wymogi uprawniające do startu

Szukaj w BZP po kodach z grupy 905: 90500000-2 usługi związane z odpadami, 90511000-2 usługi wywozu odpadów, 90511100-3 usługi gromadzenia stałych odpadów miejskich, 90512000-9 usługi transportu odpadów. Dodaj słowa „odbiór odpadów komunalnych”, „gospodarowanie odpadami” i „selektywna zbiórka”.

Działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną w rozumieniu Prawa przedsiębiorców (art. 9b ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości). Rejestr prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów. Zamawiający może zatem postawić warunek posiadania wpisu do rejestru (art. 112 ust. 2 pkt 2 Pzp, uprawnienia do prowadzenia działalności wynikające z odrębnych przepisów).

Sprawdź w SWZ, jaki wpis jest wymagany i z jakiego rejestru. Rejestr prowadzi wójt właściwy dla miejsca odbierania odpadów, więc przy nowej gminie sprawdź w SWZ, czy wpis musisz mieć już w dniu składania ofert, czy dopiero przed rozpoczęciem usługi. W SWZ mogą pojawić się też wymagania dotyczące wpisu do rejestru BDO i zezwoleń na przetwarzanie lub zbieranie odpadów. Które z nich dotyczą Twojej firmy, ustal na podstawie ustawy o odpadach i opisu zamówienia, a w razie wątpliwości z prawnikiem.

Przy ofercie wspólnej warunek uprawnień spełnia konsorcjum, jeśli ma je co najmniej jeden członek, który wykona tę część zamówienia (art. 117 ust. 2 Pzp). To pozwala małym firmom połączyć odbiór z zagospodarowaniem. Wpis o konsorcjum w przetargu pokazuje, jak wygląda taka oferta.

Okres umowy

Umowę zawiera się na czas oznaczony (art. 434 ust. 1 Pzp). Odbiór odpadów to świadczenie ciągłe, więc umowa może być dłuższa niż 4 lata tylko w przypadkach z art. 434 ust. 2, np. gdy dłuższy okres daje oszczędności w porównaniu z okresem czteroletnim. O okresie decyduje SWZ, a od niego zależy ryzyko: im dłużej trwa umowa, tym większe znaczenie ma waloryzacja kosztów.

Dla umów dłuższych niż 6 miesięcy zamawiający musi zawrzeć klauzulę waloryzacyjną (art. 439 ust. 1), a przy umowach dłuższych niż 12 miesięcy zasady zmiany wynagrodzenia po zmianie płacy minimalnej, VAT i składek (art. 436 pkt 4 lit. b). Sprawdź, jakie wskaźniki przyjmuje wzór umowy i jaki jest limit zmiany. W odpadach koszty paliwa, pracy i przyjęcia odpadów w instalacji potrafią zmienić się w trakcie kilkuletniej umowy. Zasady opisuje wpis o waloryzacji wynagrodzenia.

Umowa o pracę kierowców i załogi

Zamawiający musi określić wymóg zatrudnienia na umowę o pracę osób, których czynności polegają na wykonywaniu pracy w sposób określony w art. 22 § 1 Kodeksu pracy (art. 95 ust. 1 Pzp). Przy odbiorze odpadów może to dotyczyć kierowców i ładowaczy. SWZ wskazuje, których czynności wymóg dotyczy, jak go sprawdzi i jakie sankcje za jego niedotrzymanie przewiduje (art. 95 ust. 2). Koszt etatu jest wyższy niż koszt umowy zlecenia, więc ten wymóg wpływa na cenę. Od 1 stycznia 2027 r. płaca minimalna wynosi 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa 32,30 zł (Dz.U. 2026 poz. 1213).

Jak wycenić odbiór odpadów

Cena składa się z kosztów, które musisz policzyć dla całego okresu umowy:

• Pojazdy. Zakup lub leasing, paliwo, serwis, ubezpieczenie i rezerwa na awarię. Zamawiający może wymagać określonej liczby i rodzaju pojazdów.
• Załoga. Kierowcy, ładowacze, koordynator, zastępstwa za urlopy i zwolnienia, szkolenia.
• Pojemniki. Dostawa, ewidencja, naprawa i wymiana, jeśli SWZ nakłada ten obowiązek.
• Instalacja. Koszt przekazania odpadów, jeśli ponosi go wykonawca. Sprawdź, kto wskazuje instalację i czyje są koszty.
• Baza. Parking, myjnia, magazyn, dyspozytor.
• Raportowanie i systemy. Oprogramowanie, monitoring, sprawozdawczość.
• Narzuty. Wadium, zabezpieczenie należytego wykonania, koszty ogólne, zysk.

Wadium w trybie podstawowym wynosi najwyżej 1,5% wartości zamówienia (art. 281 ust. 4), a od progów unijnych najwyżej 3% (art. 97 ust. 2). Zabezpieczenie należytego wykonania umowy to najwyżej 5% ceny z oferty, a w uzasadnionych przypadkach do 10% (art. 452 ust. 2 i 3). Przy wielu latach umowy zamrożona kwota i koszt gwarancji są realnym kosztem.

Rażąco niska cena przy usługach pracochłonnych

Zamawiający musi wezwać do wyjaśnień, gdy cena jest niższa o co najmniej 30% od wartości zamówienia z VAT albo od średniej cen ofert (art. 224 ust. 2 pkt 1 Pzp). Ciężar wykazania, że cena jest realna, spoczywa na wykonawcy (art. 224 ust. 5). Przy usługach wyjaśnienia muszą objąć co najmniej koszty pracy nie niższe od płacy minimalnej (art. 224 ust. 4). Przygotuj kalkulację z liczbą pojazdów, kilometrów, godzin pracy i kosztem instalacji, żeby móc ją obronić. Zasady opisuje wpis o rażąco niskiej cenie.

W Radarze Przetargów ustawisz zapisane wyszukiwanie po kodach grupy 905 i słowach „odbiór odpadów” z filtrem województwa, a nowe ogłoszenia przyjdą e-mailem. W pakiecie Start masz 3 zapisane wyszukiwania, w Plus i Pro bez limitu. Profil zamawiającego z historią jego postępowań jest w pakiecie Plus, a analiza cen z rozstrzygniętych postępowań w pakiecie Pro (porównanie pakietów). To dane z przeszłości i nie gwarantują wyniku.

Najczęstsze pytania

Czy gmina musi ogłaszać przetarg na odbiór odpadów?

Tak. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta ma obowiązek udzielić zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych albo na odbieranie i zagospodarowanie (art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Wyboru nie zastępuje zlecenie bez postępowania.

Czy muszę mieć wpis do rejestru działalności regulowanej?

Odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości jest działalnością regulowaną (art. 9b ust. 1 ustawy). Zamawiający może postawić warunek posiadania wpisu (art. 112 ust. 2 pkt 2 Pzp). Szczegóły i właściwy rejestr sprawdź w SWZ i u urzędu gminy.

Na jak długo zawiera się umowę na odbiór odpadów?

O okresie decyduje SWZ. Umowa jest zawierana na czas oznaczony (art. 434 ust. 1 Pzp), a okres dłuższy niż 4 lata dla świadczeń ciągłych jest możliwy tylko w przypadkach z art. 434 ust. 2.

Czy mała firma ma szanse w takim przetargu?

Tak, zwłaszcza gdy gmina podzieliła zamówienie na sektory albo części, a warunki są proporcjonalne (art. 112 ust. 1 Pzp). Możesz też złożyć ofertę wspólnie z inną firmą. Przy większych zamówieniach liczą się flota, baza i dostęp do instalacji.